Danûstandinên di navbera Lubnan û Îsraîlê de dest pê dikin

ajans

Şanda Lubnan û Îsraîlê

Îro, 4ê Tebaxa 2026an, gera heftemîn a danûstandinên di navbera Lubnan û Îsraîlê de li Romayê dest pê dikin û dê sê rojan bidomin, tê de jî dê pirsa çekdanînê û aştiya mayinde werin gotûbêj kirin.

Têkildarî babeta danûstandinê, balê dikişîne ser rêyên xurtkirina xebata wan herêmên ku wekî ezmûn xebat tê de tên kirin, ev ji bilî wê yekê ku dê hewl bên dayîn ku pirsgirêkên sînorî bên çareser kirin, herwiha beşdarên civîna Romayê dê pirsa piştrastbûna ji bêçekkirina Hizbullahê gotûbêj bikin.
Di heman demê de, danûstandin dê behsa bidestxistina pêşketinê ber bi "peymana aştî û ewlehiya giştî" ve bikin û rêkeftina çarçoveyî divê destûrê bide dewleta Lubnanê ku desthilata xwe li ser tevahiya başûr bisepîne.

Hevdem danûstandin, dê behsa jinavbirina binesaziya peywendîdar a bi çekên Hizbullahê re bê kirin. Li gorî zanyariyan, tê xwestin ku çekên Hizbullahê tenê û tenê di bin kontrola dewleta Lubnanê de bin.

Derbarê beşdarên gera heftemîn a danûstandinan de, Balyoz Sîmon Kerem serokatiya şandeya Lubnanî dike, bi beşdariya Balyoz Neda Hemade û berpirsên bilind ên sivîl û leşkerî. Li hemberî vê yekê, şandeya Îsraîlî pêk tê ji Yehyêl Lîter, Balyozê Îsraîlê li Amerîkayê, û Yosî Draznîn, Cîgirê Şêwirmendê Ewlehiya Neteweyî, li gel berpirsên bilind ên sivîl û leşkerî.

Di heman demê de, tê çaverêkirin ku şandeya Amerîkî nûnerên Wezareta Derve, Encûmena Ewlehiya Neteweyî û Wezareta Şer (Pentagon) bihewîne.

Çavkaniyeke dîplomatîk a Amerîkî ragihandiye ku tîmên teknîkî li ser çareserkirina komek pirsên peywendîdar bi cîbicîkirina peymana çarçoveyî ve dixebitin.

Di 26ê Hezîrana 2026an de, Lubnan û Îsraîlê piştî 5 xulên danûstandinan peymaneke çarçoveyî îmze kirin ku naveroka wê komek xalan dihewîne, ji wan: Bêçekkirina Hizbullahê, vekişandina qonax bi qonax a Îsraîlê ji wan xakên ku li başûrê Lubnanê kontrol kirine, li gel belavbûna artêşa Lubnanê li "herêmên ceribandinê".

Li gorî peymana çarçoveyî, tê payîn ku artêşa Lubnanê piştî belavbûna xwe li "herêmên ceribandinê" bixebite ji bo bêçekkirina Hizbullahê li wan herêman û qedexekirina hebûna leşkerî ya her grûpekê li derveyî hêzên hikûmetê, bi ahengiyekê ku ev bikeve ezmûnek ji bo vekişandina qonax bi qonax a Îsraîlê ji herêmên din.

Ev di demekê de ye ku xula şeşemîn a danûstandinan bû sedema lihevkirinekê li ser vekişandina artêşa Îsraîlê ji derdora bajarokê "Zewter Xerbiye" ku yek ji "herêmên ceribandinê" ye li gorî peymanê, beriya ku artêşa Lubnanê tê de belav bibe û piştî xebatên pişkinîn û mayinkirinê, rê da niştecihên wê ku vegerin herêmê.

PUKMEDIA