Zimanê Kurdî yek ji zimanên herî dewlemend yên cîhanê ye

Kurdistan 12:06 PM - 2026-05-15

Roja zimanê Kurdî

15ê Gulanê Roja Zimanê Kurdî ye û her sal tê pîrozkirin. Di 15ê Gulana 1932an de hejmara yekem ya govara Hawarê ji aliyê Celadet Elî Bedirxan ve li Şamê, Sûriyê hate weşandin û piştre hat pêşniyarkirina ku ew roj wek roja zimanê kurdî were nîşandan.

Zimanê Kurdî xwe ji zimanên Hind-Ewropî digire û ji çar zaravayan pêk tê:

- Kurmanciya Jorîn

- Kurmanciya Jêrîn

- Kurmanciya Navîn

 -Zaravayê Goranî û zêdetirî 43 milyon Kurd pê diaxivin.

Zaravayê Kurmanciya Jorîn

(Beyazîdî, Colemêrgî (Hekarî), Botanî, Şemdînanî, Badînanî, Zaravayê Rojavayî).

Zaravayê Kurmanciya Navîn

(Mukrî, Soranî, Erdelanî, Silêmanî û Germiyanî)

Zaravayê Kurmanciya jêrîn

(Kelhurî, Feylî û Kirmaşanî).

Zaravayê Goranî yê şaxên wê

( Goranî, Hewramî, Bacelanî û Zazakî.

Zimanê Kurdî 1.22 milyon peyv hene

Zimanê Kurddî bi 735 hezar û 320 peyv e di ferheng û lêkolînên zanistî yên navneteweyî de hatiye tomar kirin, di heman demê de zimanê Kurdî bi navînî 1 milyon û 220 hezar peyv li xwe digire û piştî zimanê Korî zimanê herî dewlemend e ji hêla ferheng û hevoksaziyê ve.

Zimanê Kurdî li Îraqê nehatibû naskirin

Xala 2yemîn ya Destûra Mafên Mirovan girîngiya zimanê neteweyî tekez dike.
Di nîvê sala 1925an de, Îraqê bi çi awayî behsa zimanê Kurdî nekir, lê di xala 17emîn a destûra wê salê de wiha tê gotin: Tenê zimanê Erebî zimanê fermî yê Îraqê ye û li Îraqê zimanên din tune ne.

Di sala 1931an de, zimanê Kurdî wekî zimanê duyemîn yê Îraqê hat naskirin.

PUKMEDIA