Li herêmê li benda mûçeyên xwe ne

Kurdistan 05:25 PM - 2025-04-08

Xanenişîn

Kesên ku di 1-1-2025an de xanenişîn bûne û muameleyên wan ji bo rêveberiya xanenişîniyê hatine şandin, ti xelat û mûçe wernegirtine, ev jî nerazîbûna xanenişînan e û wiha got: "Ne mimkûn e ku guh nedin debara jiyana xanenişînan û neyên dayîn mûçeyên wan û gelek ji wan girêdayî debara jiyana xwe ne."

Ji serê salê û vir ve teqawidiyên nû tu xelat û meaş wernegirtine

Berdevkê Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê Sadiq Sazanî di hevpeyvîneke taybet de ligel malpera fermî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê (PUKMEDIA) ragihand:Bonûsa ku ji bo xanenişînan tê dayîn, dibe du beş. Beşa yekem jî ew e ku dema xanenişînan ji Midûriyeta Emniyetê re muamele dişîne, divê 6 meh bonusa mûçeya berhevkirî ya salên kar bê dayîn.

“Xelata duyem jî ji bo dawiya salên karmendiyê ye û hikûmeta Iraqê dê wê xelatê bide û xanenişîniya wan jî temam bibe û biçin Bexdayê.

Li gor rêkeftina di navbera Herêma Kurdistanê û Iraqê de, mûçeyê wan kesan nake ku kêmtirî 25 salan kar dikin û yên ku zêdetirî 25 salan kar dikin, hemûyan nagire.” Sadiq got.

Mijarên têkildarî xanenişînan ji aliyê Rêveberiya Penaberiyê ve têne kirin
Derbarê hijmareke zêde ya mûçeyên karmendan ku li gorî biryara hikûmeta Iraqê di sala 2025an de dê xanenişîn bibin, Sadiq wiha got:

“Her mijarek girêdayî xanenişînan divê ji aliyê rêveberiya xanenişîniyê ve were biryar û cîbicîkirin, tevî ku rêveberiya xanenişîniyê bi xwe tîmên ji bo vê mebestê bişîne rêveberiya xanenişînan, ev tiştekî baş e û proseya danûstendinan hêsantir û bileztir dike, lê li bajarekî wek Silêmaniyê, tîmê xanenişîniyê kêmtir e ku karibe karê dezgeha xwe bike, nehêle wan bişîne bo dezgehên din.

Wî zêde kir:“Bi her awayî eger ekîba pêwîst a rêveberiya xanenişîniyê hebe, ev mijar dikare were cîbicîkirin, lê di nebûna wan de tiştekî wisa nîne.’’

Karmendên bi mûçe dê li gorî yasayên Iraqê xanenişîn bibin

Berdevkê Yekitiya xanenişînên Kurdistanê (YNK) ragihand: “Her kesê ku roja 1-1-2025 xanenişîn bibe, dê li gorî yasayê muamele li ser bê kirin.’’

“Endamê xanenişînî yê Iraqî dê xanenişîn bibe, li gorî wê yekê nabe mûçeyê wî kêmtirî 500 hezar be û li gorî çend prensîbên ku di yasaya xanenişîniya Iraqê de hene, rêjeya dawî ya mûçeyê xanenişînan tê diyarkirin.

Ji bo dayîna prîmanên xanenişînan tu rojname tune

Penaberên nû piştî çend mehan ji xanenişîniya xwe heta niha ti mûçe wernegirtine û demek diyarkirî ji bo wergirtina mûçeyên xwe jî nemaye.

Sadeq Sazanî got jî:"Pirsgirêka herî mezin ya xanenişînên nû, bi taybetî yên ku piştî 1-1-2025 xanenişîn bûne, ew e ku mûçeyên wan nehatine dayîn û xelatên wan wernegirtine, ku piraniya wan têra pêdiviyên wan ên rojane ye. Lê mixabin ew kesên ku di Tîrmeha 2024an de xanenişîn bûne, mûçeya şeş mehên xwe wernegirtine, em hêvîdar in ku bi lez hemû rêkar bên cîbicîkirin û mûçeyên xanenişînan bi vî awayî neyên dayîn."

Biryara teqawidbûna ji 60 salî zêdetir 30 hezar karmend girt

Wezareta Darayî û Aborî ya Herêma Kurdistana Iraqê îro 22.01.2025ê di daxuyaniyekê de ragihand: “Ew kesên ku temenê wan bigihêje 60 salî, dê xanenişîn bibin.

Berî niha Herêma Kurdistanê li gor yasaya xanenişînî ya jimare 27 a sala 2006ê bû, ku ji sala 2014ê ve li Iraqê hatiye hilweşandin, lê li gor yasaya jimare 9 ya Iraqê, divê mûçeyê xanenişînan hemû salekê werbigirin.

Ew mûçeyê ku berê ji bo xanenişînên Herêma Kurdistanê dihat dayîn, mûçeyê betlaneya komkirî bû, lê heta amadekirina vê raportê, ti xanenişînekî ku ji 1-7-2024an ve li Herêma Kurdistanê xanenişîn bûye, ti xelat wernegirtiye. Yan jî mûçeyên wan nehatine dayîn û çendîn sal in emekdarên wan li benda mûçeyê xwe ne.

PUKMEDIA