Du vekolerên Rojavayê Kurdistan nirxandinê rewşê dikin

Cîhan 04:06 PM - 2025-03-19

Cîvînên Şara

Gelo peymana di navbera Abdî û Şara de dê bikeve xeterê?

Hin şarezayên siyasî li Rojavayê Kurdistanê dibêjin, divê hemû pêkhateyên Sûriyê di hikûmeta nû de cihê xwe bigirin û di wê baweriyê de ne ku paşguhkirina mafên hemû pêkhateyên Sûriyê di destûra nû ya demkî û mafên gelê kurd di rêkeftina di navbera Mezlûm Ebdî û Ehmed Şare de. Ew bi tevahî xeternak digire.

Hoşeng Derwîş: Ragihandina Destûra Sûriyê ya demkî bi rêkeftina Mezlûm Ebdî û Ehmed Şara re hevaheng nîne, û gelek cudahî hene, ji ber ku behsa kurdan û ti civakeke din li Sûriyê nayê kirin.

Peyman û destûr ji hev cuda ne

Nûnerê Encûmena Sûriyeya Demokratîk li Herêma Kurdistanê Hoşeng Derwîş ji Kurdistana Nû re ragihand: “Di yekemîn civîna Ehmed Şara û Mezlûm Kobanê de, li ser çend xalên giring lihevkirin û têgihiştin hat kirin. Pirsgirêkên hikûmeta nû ya Sûriyê û asayişa niştimanî, bi taybetî tevgera DAIŞê û koçberên li Hola kampê ku ji malbatên DAIŞê pêk tê. Her wiha sînor û balafirxaneya Qamişlo, pirsgirêka petrol û gazê jî diparêzin. “Helbet li ser van xalan danûstandin û têgihiştineke baş hebû, her wiha li ser xalên din jî lihevkirin û têgihiştin hatin kirin.

Kurd û civakên din di makezagonê de li ku derê ne?

“Lê ragihandina destûra Sûriyê ya demkî bi rêkeftina Mazlûm Ebdî û Ehmed Şara re hevaheng nîne, ji ber ku behsa kurdan û ti civakeke din li Sûriyê nake. Di heman demê de piraniya desthilatan di destê serokomar de ne, ku îhtîmal e ku dîktatoriyeke mutleq ava bike û Sûriye ber bi qonaxeke xeternaktir ve biçe û welat vegerîne qada yekem.’’
"Eger welat bi vî rengî berdewam bike, dê aloz bibe û şerê navxweyî mumkun e ku bibe sedema perçebûna erdnîgarî û leşkerî ya Sûriyê."

"Endamên komîteya amadekirina destûra demkî ya Sûriyê xwedî heman îdyolojî, ol û heta mezheb in," wî got. Lê mixabin di komîteya nivîsandina destûra Sûriyê de Kurd, Durzî, Elewî û Xiristiyan tine bûn. Ji ber vê yekê ev destûr nûnertiya hemû civakên Sûriyê nake û tenê tevgereke îslamî ya sunnî temsîl dike.

Reaksiyona Kurd û Durzî

 Piştî ragihandina destûrê, li hemû bajar û bajarokên Rojavayê Kurdistanê xwepêşandan li dijî reşnivîsa destûrê hate kirin , helwesta Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê, Encûmena Sûriyeya Demokratîk û partiyên din ên kurdî heman şêwa pêşket. Dûrzî jî Ketin nav axa Îsraîlê û piştgirî û parastina Îsraîlê xwestin.

Cîgirê sekreterê Partiya Pêşverû ya Kurd Ehmed Silêman got: "Rêkeftina di navbera Ebdî û Şara de gelekî girîng bû, bi taybetî ji bo rakirina metirsiyên li ser herêmên kurdî li bakur û rojhilatê Sûriyê, ji ber ku xalên giring di rêkeftinê de hene, bi taybetî ji bo wan."

Aştiya navxweyî û parastina herêmê bi giştî û cîbicîkirina rêkeftinê dê bibe gaveke baş ji bo pêşdebirina piroseya siyasî li Sûriyê û parastina mafên hemû civakan bi giştî.

Ehmed Silêman: Ev destûr li ser bingehê îdyolojiya tevgerek hatiye nivîsandin ku Sûriyê wek yek dibîne û yekîtî û yekparçebûna gel û xaka Sûriyê naparêze.

Ev li dijî peymana Sûriyê ye

Wî got: "Ragihandina yekalî ya destûra demkî ya Sûriyê li dijî rêkeftina Sûriyê ya ligel kurdan e, lewma hemû civakên Sûriyê bi giştî nerazî ne û li dijî ragihandina destûrî helwest girtin û xwepêşandan kirin."

“Divê destûr hebûna hemû pêkhateyan li Sûriyê nas bike û mafên wan misoger bike, ji ber ku Sûriye welatekî pirneteweyî, olî û mezhebî ye, lê li gorî destûrê welat ber bi sîstemeke dîktatorî, şovenîstî û mezhebî ve diçe. Li gorî danezana destûrî dê 5 salan hemû desthilat di destê serokomar de bin, ev jî pir xerab e.

Şara û Sûriye çi dibe bila bibe wê berpirsyar bin

Silêman got: “Bi baweriya min rêkeftina di navbera Ebdî û Şara  de dê were parastin ji ber ku dê berjewendiyên herêmî û navdewletî bi giştî biparêze.

"Bê guman ev destûr li ser bingeha îdeolojiya tevgereke ku Sûriyeyê yek dibîne hatiye avakirin. Dema gelê Sûriyeyê û bi giştî civakên cuda cihê xwe di destûrê de negirin û bi awayekî aktîf beşdarî rêveberiyê nebin, ev yek yekitiya navxweyî ya Sûriyeyê naparêze." 
Ew ê bibin sedema parçebûna welat.

Wî eşkere kir ku çûna çend kesayetiyên olî ji civaka Durzî bo Israîlê bersiveke destpêkî ye bo desthilatên niha yên Sûriyê û ew dê berpirsyar bin li hember çi di pêşerojê de bibe, ji parvekrina  welat heta neparêziya yekrêziyê.

Çavkanî Kurdistana Nû

PUKMEDIA