Kurdistana di Navbera Qeyran û Hêviyê de

Îmad Ehmed

Beriya çend rojan, birayê min Semîr ji min re got: «Kaka, di vê dawiyê de te gelek gotar nivîsandin, çima carekê rasterast û bêyî vira û wira li ser rewşa Herêma Kurdistanê naninivîsî?» Min jî got: «Li ser seran». Dibe ku ev gotar ne bersiveke tam be ji bo wê pirsê, lê hewldanek e daku em bêyî xemlandinên zimên, rasterast li ser rewşa îro ya Kurdistanê biaxivin, Kurdistaneke ku di navbera qeyran û hêviyê de dijî.

Kurdistana îro wek keştiyekê ye di nav deryayeke tiji mij û nearam de, pêl bi tundî lê didin û asman kêm caran tîrêjên dilniyabûnê dibexşîne. Li ser vê keştiyê, mirov hinek rûniştine ku her yek ji wan xwediyê xewnekê ye, lê gelek caran ev xewn di nav tariya paşerojê de winda dibin.
Qeyran li vir tenê çarenûseke neçarî nîn e, belkî encama tevger û siyasetekê ye ku di nav salan de hatiye komkirin. Dema ku mûçe dimaşîne (paş dikeve), dema ku ciwanek tu deriyekî omîdê nabîne ku ber bi paşeroja xwe ve lê binihêre, û dema ku bavek nikaribe bersiva xewnên piçûk ên zarokê xwe bide, hingê qeyran tenê ne jimar e, belkî dibe êşeke rojane.

Rastî ev e ku kêmûkurtiyên îdarî, hevrikiya aliyan, dabeşbûna desthilatê û lawaziya opozîsyonê, bingeha piraniya van kêşeyan in. Peyvên mezin ên wek «dadperwerî» û «yekgirtîbûn» gelek caran li ser zimanan têne gotin, lê di rastiyê de ji bo xelkê wek dengekî dûr û jidengî (jawejawe) têne bihîstin. Ti sîstemek bêyî bawerî berdewam nake, û ev baweriya îro li Herêmê bi şêweyekî metirsîdar kêm bûye. Vegerandina baweriyê di navbera xelk û desthilatê de, bingeha her paşerojeke aram û seqamgîr e.
Bêguman Kurdistan tenê çîroka qeyranê nîn e. Di nav vê tariyê de jî hêviyek hîn çilo (çirۆ) dide. Xelkê vê axê her wek darberûyên çiyan, li hember reşebaya zeman, bi xweragirtî rawestiyane. Dîroka vê nîştimanê ji me re dibêje ku her çend qurbaniyên zêde dabe, lê hîn neşikastiye.

Pirsyara sereke ev e: Gelo em amade ne ji şaştiyên xwe fêr bibin, an em ê her berdewam bin li ser dubarekirina wan? Çareserî ne li derve ye, di hundirê me de ye. Ew gava ku desthilat biryarê dide li ser xizmetkirina gel, ne li ser parastina berjewendiyên taybet, û ew gava ku civak jî bêdengiya xwe dişkîne û daxwaza mafên xwe dike, wê demê destpêka guherîneke rastîn çêdibe.

Emaneta xwîna şehîdan girane û nabe tenê bibe bîranîn, ev emanet daxwaza kiryarê dike, ne tenê gotinê. Ji aliyê derve ve jî, aloziyên herêmê hişyariyeke zelal in ku aramî bi hêsanî nayê bidestxistin. Ji ber vê yekê, têkiliyeke hevseng û aqilane bi Bexdayê re pêdiviyeke girîng û çarenivîsaz e. Di hundir de jî, yekgirtina aliyên siyasî kilîta her bihêzbûneke nîştimanî ye.
Di cîhanê de nimûne pir in Singaphor welatekî bê çavkaniyên xwezayî bû, lê bi biryardarî, sîstem karî ji qeyranan bigihe serkeftinê. Wekî ku «Lee Kuan Yew» dibêje: Eger tu dixwazî xewnên xwe bi dest bixî, divê tu rêkûpêk û dîsîplîn bî. Ev derseke hêsan lê kûr e: milet ne tenê bi hêviyê, lê bi kiryar û pergalê dijîn.

Kurdistan, îro di kêliyeke diyarkirî de ye di navbera şev û rojê de, tarî hîn heye, lê tîrêjên spêdeyê jî xuya dibin. Ev dema hilbijartinê ye, ku em an dibin perçeyek ji qeyranê, an jî dibin perçeyek ji çareseriyê.
Di encamê de, pêdiviya vê axê bi sozên mezin nîne, pêdiviya wê bi rastgoyiyê heye. Kurdistan ne hewceyî peyvên girse û ne jî sozên vala ye, pêdiviya wê bi dilekî rast û destekî paqij heye, ku di tariyê de mûmekê ji bo her kesî vêxe.
Wekî ku Serok Mam Celal dibêje: Divê hêvî her tim hebe, ji ber ku heger hêvî nebe, jiyan jî bêwate dibe. Ev hêvî dema wateyê qezenc dike ku bibe kiryar. Di navbera hêviya Mam Celal û dersa Singaphore de, nexşerêyek zelal dibe, ku ew jî rêya hêvî û biryaran, kar û rastgoyiyê ye.

Heger em bibin mûm û di tariyê de bişewitin, wê demê paşeroj bi neçarî ronî dibe, ji ber ku Kurdistan piştî her şeveke dirêj, xwediyê roja xwe ye.
Beriya ku ez vê gotarê ji bo weşandinê bişînim, min ji birayê xwe yê hêja Semîr re şand. Bersiva wî kurt bû lê kûr bû jî, dema ku got: Keke giyan, heger tu ji min qebûl bikî, te her tişt negotiye, te perçeyek di nav dilê xwe yê mîna Mamê Xeme de veşartiye.



PUKMEDIA