بەڵگەنامەیەکی مێژوویی بەڵێنى فەرەنسا بۆ دامەزراندنی حکومەتی کوردی ئاشکرا دەکات

PUKMEDIA

وێنەى بەڵگەنامە

نهێنییەکی مێژوویی سەرنجڕاکێش دۆزراوەتەوە، کە دەگەڕێتەوە بۆ 90 ساڵ لەمەوبەر، کاتێک کۆمیسیاری باڵای فەرەنسی، دامیان دو مارتێل بەڵێنی پێکهێنانی حکومەتێکی کوردی لە (سەنجەقی فورات)دا، ساتێکی پڕجۆش و خرۆشە و شایەنی ئەوەیە لێی وردبیتەوە.

بەڵێنێکی بوێرانە لە مێژووەوە

بەڵگەنامەیەکی فەرمی و "زۆر نهێنی" لە ئەرشیفی عێراقەوە (١٨ی ڕەبیعولئەوەلی ١٣٥٣ی کۆچی) ئەم چیرۆکە بۆ یەکەمجار دەگێڕێتەوە، کە لەلایەن د. عەلی ساڵح میرانی، مامۆستا لە زانکۆی زاخۆ تیشکی خراوەتەسەر.

وێنای کۆبوونەوەیەکی نهێنی بهێننە بەر چاوى خۆتان، لە قامیشلۆ و دەمیر قاپوو (دەرگای ئاسن) لە ساڵى 1934، کە تێیدا نوێنەرە فەرەنسییەکە لەگەڵ سەرۆک عەشیرەتە کوردەکان کۆبووەوە و سوێندی خوارد هەموو هەوڵێکی خۆی بۆ دامەزراندنی حکومەتێکی کوردی ناوخۆیی (لە پێناو سوودی گشت کورد) بدات.

بەڵگەنامەیەکی رەسمی زۆر نهێنی لە ئەرشیفی عیراقەوە (18ی رەبیع ولئەوەلی 1353ی کۆچی) ئەم چیرۆکە زیندووە بۆ یەکەمجار دەگێڕێتەوە، کە لەلایەن د. عەلی ساڵح میرانی لە زانکۆی زاخۆوە خراوەتەڕوو.

هەڕەشە و دانوستانە سەرنجڕاکێشەکان

نوێنەرە فەرەنسییەکە دەستێکی دراماتیکی خستەڕوو: ئەگەر عیراق هێڵی ئاسنی خێرا (شەمەندەفەری رۆژهەڵات) رەتبکاتەوە، ئەوا راستەوخۆ فەرەنسا هێڵەکە درێژی دەکاتەوە بۆ (عەین دیوار) و پاشان بۆ تورکیا.

هەروەها باس لەوە دەکرێت، کە نوێنەرەکە زۆر تووڕە بوو، کاتێک شێخ دەهام ئەلهادی لە عەشیرەتی (شەممەری جەربا) سکاڵای کرد، لەوەی مووچەکەی راگیراوە، بۆیە فەرمانی کرد دەستبەجێ (400) لیرەی زێڕی پێبدرێت، چیرۆکێک، کە واتلێدەکات هەست بە لێدانی دڵی ئەو سەردەمە بکەیت.

سیاقێک، کە جۆش و خرۆشی مێژوویی دەخاتەڕوو

لە جەرگەی ئینتیدابی فەرەنسیدا، فەرەنسا کارتی کوردی بۆ کۆنترۆڵکردنی جزیرەی سوریا بەکاردەهێنا، لە ناوەڕاستی داواکاریی کوردەکان بۆ حوکمی زاتی.

جیهان بە تەواوی رووناکی ئەم پڕۆژەیەی نەبینی، بەهۆی فشارەکانەوە، بەڵام ئەم بەڵگەنامەیە رێگایەکی هیوا و پێداگریمان پیشاندەدات، بانگەوازێکە بۆ گەڕان بەدوای میراتەکەماندا بە دڵێکی پڕ لە شانازییەوە.

PUKMEDIA