Ceuta: İşgal Edilmiş Bir Tarih ve İspanya ile Fas Arasında Patlayan Ekonomik Kriz

Dünya 03:06 PM - 2026-07-31

Fas'tan Ceuta'ya yasa dışı geçiş

Fas ile İspanya arasında tarihi bir anlaşmazlık konusu olan Ceuta (Sebte) şehri, derin bir insani ve ekonomik krizin merkez üssü haline geldi.

Binlerce Faslı göçmenin yüzerek şehre geçmesi ve İspanyol ordusunun devreye girmesi; yoksulluğun, işsizliğin ve sınır bölgesindeki insanların hayatını onlarca yıldır riske atan "geçim kaçakçılığının" sona ermesinin gerçek bir yansımasıdır.

Raporlar, yaklaşık 1.500 kişinin (doğrulanmamış bazı raporlara göre ise 40 bin kişinin) yasa dışı yollardan yüzerek Fas'tan İspanya kontrolündeki Ceuta şehrine geçtiğini belirtiyor.

Ceuta Şehri Nedir?

Ceuta, Fas ile İspanya arasında tarihi bir güç mücadelesine sahne olan bir şehirdir.

Fas burayı işgal edilmiş kendi toprağı olarak görürken, İspanya yaklaşık 350 yıldır kontrol altında tuttuğu şehri kendi topraklarının ve egemenliğinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul etmektedir.

Şehrin Fas kıyılarına son derece yakın olması ulaşımı kolaylaştırmaktadır.

Fas'ın Fnideq (Fenidek) kıyısı ile Ceuta'nın en yakın noktası arasındaki mesafe sadece 2 ila 3 kilometredir.

Bu yakınlık, birçok kişinin hayatını riske atarak yüzerek karşıya geçmeye çalışmasına neden olmaktadır; nitekim bu süreçte 9 kişi şehre ulaşamadan yaşamını yitirmiştir.

En Büyük "İnsani İşgal" Dalgası

İspanyol medyası, kısa sürede şehre ulaşmaya çalışan devasa insan kitlesi nedeniyle yaşananları tarihin en büyük "insani işgali" olarak nitelendiriyor.

Bu durum karşısında Ceuta yerel yönetimi, olağanüstü bir insani ve sosyal krizle karşı karşıya olduklarını açıklayarak Madrid'deki merkezi hükümetten olağanüstü hal ilan etmesini ve şehri korumak üzere orduyu sevk etmesini talep etti.

Polis Durumu Kontrol Altına Alamadı

Polisin durumu kontrol altına alamaması üzerine kriz sınır hattını aşarak şehir sokaklarına taştı.

Yerel İspanyol halkı sokaklara dökülürken, kendilerini "işgalci" olarak nitelendirdikleri Faslı göçmenlerle aralarında çatışmalar yaşandı.

Asıl soru şu: Binlerce Faslı genç neden kendilerini denize atıp Ceuta'ya kaçmaya karar verdi?

Gerçek şu ki, Ceuta'nın tam karşısında yer alan Fas'ın Fnideq şehri, büyük ölçüde bu İspanyol şehriyle yapılan ticarete, özellikle de "geçim kaçakçılığı" (El-Tehrib el-Maişi) olarak adlandırılan sisteme bağımlıydı.

Binlerce aile, Ceuta'dan Fas'a mal taşıyarak geçimini sağlıyordu. Bu işi yapanların çoğu, Ceuta'ya girip malla geri dönebilmek için ağır yükleri sırtlarında taşıyan ve saatlerce kuyrukta bekleyen kadınlardı.

Kadınlar sıra beklemek için saatlerce kaldırımlarda uyumanın yanı sıra İspanyol sınır muhafızlarının kötü muamelesine maruz kalıyor, hatta bazıları kaçakçılık sırasındaki izdihamda ezilerek hayatını kaybediyordu.

Öte yandan Fas Parlamentosu tarafından hazırlanan bir rapor, yaklaşık 3 bin 500 kadın ile yaklaşık 200 çocuğun bu tür kaçakçılık işlerinde çalıştığını ortaya koydu.

Daha da tehlikelisi, yoksulluklarından yararlanan büyük kaçakçılık şebekeleri süreci yönettiği için çoğunun taşıdıkları yükün içinde ne olduğunu bile bilmemesiydi.

Fas "Bab Ceuta" Kapısını Tamamen Kapattı

Kötü muamele, taciz, hırsızlık ve hastalıklara ilişkin raporların ardından Fas yönetimi, "Bab Ceuta" kapısını tamamen kapatma ve geçim kaçakçılığı ticaretine son verme kararı aldı.

Bu kararla birlikte binlerce aile tek geçim kaynağını kaybetti.

Kararın amacı insanların istismar edilmesine son vermek olsa da, Fas'ın kuzeyinde büyük bir ekonomik krize yol açtı.

Çünkü Fnideq, yaşamını Ceuta ile yapılan ticarete borçluydu; İspanyol mallarının Fas şehirlerine dağıtıldığı ve Avrupa ürünlerini satın almak isteyen binlerce Faslının akın ettiği bir merkez konumundaydı.

Aynı zamanda Fas'taki insan hakları örgütleri, yaşananları başarısız ekonomik politikalara, yüksek işsizlik oranlarına ve özellikle kendi ülkelerinde bir gelecek kurma umudunu kaybeden gençler arasındaki zengin-yoksul uçurumunun derinleşmesine bağlıyor.

Sahadaki gerçekler, Ceuta'da yaşananların sadece anlık bir kriz değil, yıllar boyunca biriken ekonomik ve sosyal krizlerin patlaması olduğunu gösteriyor.


PUKMEDIA