«ماراتنِ پکن» در برابر «دو سرعتِ واشنگتن»

PUKMEDIA

دونالد ترامپ و شی جین پینگ

در برهه‌ای حساس که جهان از بحران‌های تجاری، فناورانه و تنش‌های منطقه‌ای رنج می‌برد، نشست مورد انتظار شی جین‌پینگ و دونالد ترامپ در پکن، توجه کانون‌های بین‌المللی را به خود جلب کرده است؛ دیداری که دیگر تنها یک رقابت ساده میان دو ابرقدرت نیست، بلکه نقشه‌راه آینده اقتصاد و امنیت جهان را ترسیم می‌کند.

دکتر احمد قندیل، کارشناس سیاست بین‌الملل، در تحلیلی به تقابل «استراتژی ماراتن» در برابر «دو سرعت» اشاره می‌کند. برخلاف تصور عمومی، چین تلاش نمی‌کند با رفتارهای هیجانی و واکنش‌های تند به جنگ تجاری آمریکا پاسخ دهد، بلکه پکن منطقِ «جذب و هضم فشارها» را در پیش گرفته است. شی جین‌پینگ زمان را به نفع چین می‌داند و سیاست خارجی کشورش را یک ماراتن طولانی‌مدت می‌بیند، نه یک دو سرعت کوتاه‌مدت برای دستاوردهای آنی. او در ادامه می‌افزاید که فلزات و عناصر کمیاب زمین به مولفه‌ای تعیین‌کننده در صنایع نظامی و الکترونیکی آمریکا تبدیل شده‌اند؛ از این رو، هرگاه پکن تهدید به محدود کردن صادرات آن‌ها می‌کند، آمریکا آسیب‌پذیری را در عمق صنایع داخلی خود حس می‌کند. علاوه بر این، چین هم‌اکنون در حال رهبری جنگِ انقلاب صنعتی آینده در حوزه‌های هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها است.

به‌باور دکتر قندیل، شی جین‌پینگ با هدف دستیابی به یک توافق تاریخی قدم به این اجلاس نمی‌گذارد، بلکه راهبرد او بر چند محور کلیدی متمرکز است؛ از جمله آتش‌بس تجاری که در تمدید آتش‌بسِ نشست بوسان و کاهش تعرفه‌های گمرکی فرساینده برای اقتصاد چین خلاصه می‌شود. او همچنین به دنبال شکستن حصر فناورانه و متوقف کردن سیاست «خفه کردن تکنولوژیک» است که از سوی دولت ترامپ دنبال می‌شود. فراتر از همه این‌ها، بزرگترین هدف شی این است که آمریکا، چین را به عنوان یک «شریک هم‌تراز» در مدیریت جهان بپذیرد، نه یک قدرت فرعی و درجه دو.

در همین حال، اندیشکده‌های بین‌المللی تاکید می‌کنند که پرونده‌های تایوان و ایران، اصلی‌ترین نقاط اختلاف میان دو طرف است. در خصوص تایوان، چین عجله‌ای برای یکسره کردن نظامیِ کار ندارد، بلکه می‌خواهد واشنگتن را از تقویت پایگاه‌های نظامی‌اش در این جزیره بازدارد. در مورد ایران نیز، پکن به خاورمیانه به عنوان منبع حیاتی انرژی می‌نگرد؛ از این رو، با هرگونه مداخله نظامی که امنیت انرژی یا پروژه کلان «یک کمربند، یک جاده» را به مخاطره بیندازد، کاملاً مخالف است.

دکتر احمد قندیل در پایان تحلیل خود، ترامپ را «مرد معامله» معرفی می‌کند و معتقد است شی جین‌پینگ این ویژگی را فرصتی می‌داند تا با دادن امتیازهای اقتصادی دقیق، ترامپ را با خود همراه کند؛ هرچند آمریکا از نظر روانی هنوز به سختی می‌تواند ایده وجود یک شریک هم‌تراز به نام چین را در عرصه بین‌المللی بپذیرد.

PUKMEDIA