چه کسی دین مام جلال را ادا می‌کند؟

لطیف نیرویی

به‌مناسبت فرارسیدن نهمین سالگرد درگذشت رهبر فقید، «مام جلال»، گرامیداشتِ آن شخصیت ملی و رهبر کاریزماتیک، بازگشتی است به روح همزیستی، حکمت و انسان‌دوستی در سپهر سیاسی کردستان و عراق؛ چرا که مام جلال صرفاً یک رهبر سیاسی نبود، بلکه آموزگار و پرچمدار آشتی، و پناهگاهی همیشگی برای جمیع جریان‌ها و احزاب گوناگون به شمار می‌رفت. او کسی بود که در دشوارترین و تیره‌ترین دوران‌ها، با لبخند و شکیبایی سترگ خود راه‌حل‌ها را می‌یافت و همواره با باوری ژرف، گفتمان دیالوگ و باهم‌بودن را تجسّم می‌بخشید.

در این سالگرد، طرح این پرسش و یادآوری آن به ذهن شخصیت‌های صاحب‌منصب، نهادهای دولتی و دوستان نزدیک رئیس‌جمهور فقید، امری ضروری است؛ زیرا آنان بر دوش خود دین و وامی بزرگ، تاریخی و اخلاقی احساس می‌کنند و اکنون زمان آن فرا رسیده است که دین خود به مام جلال را بپردازند. بی‌گمان، کسانی که ادای این دین بر عهده‌شان نهاده شده، به دو دسته تقسیم می‌شوند: دسته‌ی نخست در اقلیم کردستان و دسته‌ی دوم در بغداد حضور دارند.

دسته‌ی نخست؛ مقامات و نهادهای اقلیم کردستان:
جناب رئیس اقلیم کردستان: از آنجا که ایشان از دوستان نزدیک مام جلال بودند، بار اصلی این مسئولیت در اقلیم بیش از هر کس دیگری بر عهده ایشان قرار دارد.

وزارت آموزش و پرورش اقلیم کردستان و کمیته‌ی ویژه‌ی تدوین تاریخ در کتاب‌های درسی.

جمیع رهبران، روشنفکران، تاریخ‌نگاران، نویسندگان و دانشگاهیانِ هم‌سنگر و دوستدار مام جلال.

رهبری اتحادیه میهنی کردستان (حزب بنیان‌گذاری‌شده توسط مام جلال).

دسته‌ی دوم؛ مقامات فدرال در بغداد:

جناب نخست‌وزیر حکومت فدرال.

وزارت آموزش و پرورش عراق.

این دین چیست؟

با در نظر گرفتن تمامی موازین و معیارهای علمی تاریخ‌نگاری.

از آن‌رو که مام جلال رهبری ملی در سطح کردستان و عراق بود.

به عنوان نخستین رئیس‌جمهور منتخب در عراق نوین.

به عنوان نخستین رئیس‌جمهور کُرد در تاریخ عراق.

به عنوان رهبری که از اجماعی مشترک و متوازن در سطوح اقلیمی، عراقی و بین‌المللی برخوردار بود.

به عنوان پدر توافق ملی، صلح، مدارا و حافظ حقوق تمامی مؤلفه‌های عراقی.

به عنوان سیاست‌مداری پخته و بهره‌مند از دیپلماسی نرم و خردمندانه.

به عنوان پیشاهنگِ جنبشی سترگ و دیرپا در راه آزادی‌خواهی ملت کردستان که تا واپسین لحظات حیات به خدمتگزاری به خلق خود ادامه داد.

تکریم جایگاه ملی و تاریخیِ مام جلال اقتضا می‌کند که ـ همچون دیگر چهره‌های برجسته جهانی ـ تاریخ چندبعدی‌اش در برنامه‌های درسی مدارس گنجانده شود؛ چرا که آشنا ساختن دانش‌آموزان و دانشجویان اقلیم کردستان و عراق با ابعاد تاریخی مبارزات ایشان، یک ضرورت آموزشی و ملی است.

ثبت این تاریخ در برنامه‌های آموزشی، رسالتی ملی، تاریخی و اخلاقی بر دوش دو حکومت اقلیم کردستان و دولت فدرال است. این مقوله نباید در اقلیم دستخوش کشمکش‌های حزبی گردد و در بغداد نیز نباید در ترازوی رقابت‌های قومی سنجیده شود؛ چرا که مام جلال همواره بر این باور بود و می‌گفت: «من متعلق به همه‌ی شما هستم.»

باید دید این بار و در پی طرح این پرسش، گفتار و کردار جریان‌های ذی‌ربط تا چه اندازه بازتاب‌دهنده‌ی این حقیقت خواهد بود.

ریشه‌ی تمامی این مطالبات و دین‌ها کاملاً عیان است؛ بازگویی، واکاوی و روایتِ بیش از نیم‌قرن از تاریخ جنبش رهایی‌بخش ملت کُرد و مبارزات دموکراتیک عراق بدون نام مام جلال، فاقد صحت، دقت و بی‌طرفی خواهد بود. هیچ مرحله، مقطع و دستاوردی وجود ندارد که ردپای اندیشه و تلاش‌های مام جلال در راهبری و پیشگامی آن هویدا نباشد. در بستر این تاریخ، مام جلال تنها رهبر یک حزب نبود، بلکه ستونی استوار برای مبارزات دموکراتیک عراق و حتی بازیگری منطقه‌ای و بزرگ به شمار می‌رفت که اثر انگشت او بر تارک حوادث تاریخ معاصر به یادگار مانده است.

PUKMEDIA